.

Kto płaci notariuszowi i pokrywa PCC przy zakupie mieszkania?

Przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego koszty notarialne, podatek od czynności cywilnoprawnych i opłaty sądowe zwykle pokrywa kupujący. Notariusza, podatek PCC i opłaty sądowe zwykle płaci kupujący. PCC obciąża go z mocy ustawy a podział kosztów notarialnych strony mogą ustalić same – wobec notariusza za jego wynagrodzenie odpowiadają solidarnie. Sprzedający pokrywa własne koszty, na przykład koszt wykreślenia hipoteki.

Cena z ogłoszenia to nie cała kwota, którą wydasz na mieszkanie. W dniu aktu notarialnego dochodzą opłaty, które przy mieszkaniu za 600 tys. zł mogą przekroczyć 14 tys. zł. Lepiej poznać je wcześniej i zaplanować budżet spokojnie, a nie liczyć nerwowo przy biurku notariusza.

kto płaci notariusza
kto płaci notariusza

Czego dowiesz się z artykułu?

Kto płaci notariusza przy zakupie mieszkania?

Przepisy nie wskazują jednej strony: kupujący i sprzedający odpowiadają za wynagrodzenie notariusza solidarnie (art. 89 ustawy Prawo o notariacie). Notariusz może więc żądać zapłaty od każdego z nich, a podział kosztów zależy od ustaleń stron.

Na rynku wtórnym przyjęło się, że koszty pokrywa kupujący. To on potrzebuje wpisu do księgi wieczystej i wypisów aktu, na przykład dla banku. Zwykle to on wybiera też kancelarię.

Możecie umówić się inaczej, na przykład na podział po połowie. Taki podział najlepiej zapisać w umowie przedwstępnej, żeby w dniu aktu nie było niespodzianek. Więcej o tym, co zapisać w umowie przedwstępnej, przeczytasz w naszym poradniku.

Jeśli do podpisania aktu nie dojdzie, notariusz może zażądać wynagrodzenia za przygotowanie projektu aktu. Kto je ostatecznie pokryje? Na przykład strona, z której winy umowy nie zawarto. Najlepiej ustalić wszystko w umowie przedwstępnej.

Jakie koszty ponosi kupujący mieszkanie z rynku wtórnego?

Kupujący płaci w dniu aktu trzy rodzaje należności: podatek PCC, wynagrodzenie notariusza z VAT (taksę za akt, wniosek do księgi wieczystej i wypisy) oraz opłaty sądowe.Wszystkie pobiera notariusz, który przekazuje podatek do urzędu skarbowego, a opłaty do sądu.

Podatek PCC, czyli 2% wartości mieszkania

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) wynosi 2% i płaci go kupujący (art. 4 pkt 1 i art. 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych). Notariusz pobiera go w dniu podpisania aktu, więc nie musisz samodzielnie rozliczać się z urzędem.

Podstawą jest wartość rynkowa mieszkania (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zwykle przyjmuje się cenę z umowy, ale gdy urząd skarbowy uzna ją za zaniżoną, może naliczyć podatek od wyższej kwoty, razem z odsetkami.

PCC nie płacisz, gdy sprzedaż jest opodatkowana VAT, na przykład przy zakupie od dewelopera.

Taksa notarialna i VAT

Taksa notarialna to wynagrodzenie notariusza. Jej maksymalną wysokość określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.

Przy mieszkaniu wartym ponad 60 tys. zł, ale nie więcej niż 1 mln zł, stawka maksymalna wynosi 1010 zł plus 0,4% nadwyżki ponad 60 tys. zł. Przy sprzedaży lokalu mieszkalnego notariusz może pobrać najwyżej połowę tej kwoty (§ 3 i § 6 rozporządzenia). Do taksy dolicza się 23% VAT.

To stawki maksymalne, więc wysokość taksy możesz negocjować. Warto poprosić o wycenę dwie lub trzy kancelarie. Od 5 listopada 2026 roku notariusz może pobrać więcej za wniosek do księgi wieczystej (do 300 zł netto zamiast 200 zł) i za wypisy (do 12 zł netto za stronę zamiast 6 zł). Maksymalna taksa za samą umowę sprzedaży mieszkania się nie zmieniła.

Opłaty sądowe i wypisy aktu

Za wpis Twojej własności do księgi wieczystej sąd pobiera 200 zł (art. 42 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jeśli dla mieszkania trzeba założyć nową księgę, dochodzi 100 zł.

Notariusz może też pobrać do 300 zł netto za sporządzenie i wysłanie wniosku do księgi wieczystej.  Za wypis pobiera się najwyżej 12 zł netto za każdą z pierwszych 10 stron, 10 zł za strony od 11. do 20. i 8 zł za każdą kolejną. Wypis ma moc prawną oryginału aktu, który pozostaje w kancelarii notarialnej.  Zamów tyle wypisów, ile naprawdę potrzebujesz.

Kupujesz na kredyt? Dochodzi opłata sądowa 200 zł za wpis hipoteki banku, 19 zł PCC od ustanowienia hipoteki oraz koszty samego kredytu. O nich porozmawiaj z ekspertem Credipass, zanim policzysz wkład własny.

kto płaci PCC przy zakupie mieszkania
kto płaci PCC przy zakupie mieszkania

Kiedy nie zapłacisz PCC przy zakupie mieszkania?

PCC nie zapłacisz, jeśli kupujesz swoje pierwsze mieszkanie lub dom (art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, obowiązuje od 31 sierpnia 2023 r.). Zwolnienie obejmuje lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość, dom jednorodzinny oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub domu.

 Stanowisko organów podatkowych: zwolnienie przysługuje tylko wtedy, gdy żaden z kupujących nie miał wcześniej mieszkania, domu ani udziału w nich. Wyjątkiem jest udział do 50% odziedziczony w spadku.

Wyobraź sobie, że Anna i Tomek kupują razem mieszkanie za 600 tys. zł, po połowie. Anna nigdy nie miała własnego lokum, a Tomek ma kawalerkę. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 9 października 2026 r. uznał w podobnej sprawie, że zwolnienie nie przysługuje nikomu. Notariusz najpewniej pobierze więc 12 tys. zł PCC.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 kwietnia 2026 r. (III FSK 281/25) ocenił taką sytuację inaczej: zwolnienie może objąć udział osoby, która spełnia warunki. W przykładzie Anny i Tomka podatek wyniósłby wtedy 6 tys. zł. Wyrok wiąże jednak tylko w tamtej sprawie, a organy podatkowe i w praktyce notariusze jako płatnicy nadal stosują dotychczasowe stanowisko.  Drogą do odzyskania pieniędzy jest wniosek o stwierdzenie nadpłaty.  Jeśli kupujesz mieszkanie z osobą, która ma już nieruchomość, skonsultuj swoją sytuację z doradcą podatkowym przed aktem.

Ile kosztuje zakup mieszkania za 600 tys. zł?

Przy mieszkaniu za 600 tys. zł kupujący zapłaci u notariusza maksymalnie ok. 15 000 zł z PCC albo ok. 3 000 zł, jeśli przysługuje mu zwolnienie. To przykład hipotetyczny: zakup za gotówkę, maksymalne stawki obowiązujące od 5 listopada 2026 roku, założona już księga wieczysta i 3 wypisy po 10 stron.

Na tę kwotę składają się:

  • PCC: 2% × 600 000 zł = 12 000,00 zł,
  • taksa notarialna: (1010 zł + 0,4% × 540 000 zł) : 2 = 1 585 zł netto, czyli 1 949,55 zł z VAT,
  • wniosek do księgi wieczystej: 300 zł netto, czyli 369,00 zł z VAT,
  • opłata sądowa za wpis własności: 200,00 zł,
  • wypisy aktu: 3 wypisy × 10 stron × 12 zł = 360 zł netto, czyli 442,80 zł z VAT.

Razem daje to 14 961,35 zł z PCC albo 2 961,35 zł przy zwolnieniu z PCC.

Notariusz może pobrać mniej niż stawki maksymalne. Jeśli kupujesz przez biuro nieruchomości, do kosztów może dojść prowizja, a jej wysokość wynika z umowy zawartej z biurem.

zwolnienie z PCC pierwsze mieszkanie
zwolnienie z PCC pierwsze mieszkanie

Jakie koszty ponosi sprzedający?

Sprzedający płaci za to, co dotyczy jego strony transakcji, czyli za uporządkowanie spraw prawnych i dokumentów mieszkania.

Najczęściej chodzi o:

  • wykreślenie hipoteki po spłacie kredytu, za które sąd pobiera połowę opłaty od wpisu, czyli 100 zł,
  • świadectwo charakterystyki energetycznej, które sprzedający przekazuje kupującemu przy sprzedaży,
  • podatek dochodowy, jeśli sprzedaje mieszkanie przed upływem 5 lat od końca roku, w którym je nabył, i nie korzysta z ulgi mieszkaniowej.

Co ustalić przed aktem notarialnym?

Najważniejsze to ustalić podział kosztów na piśmie i znać pełną kwotę przed dniem aktu. Zanim podpiszesz, sprawdź:

  • czy w umowie przedwstępnej zapisano, kto pokrywa koszty notarialne i opłaty sądowe,
  • czy masz od kancelarii wycenę obejmującą: taksę, VAT, wniosek do księgi wieczystej, wypisy, opłaty sądowe i PCC,
  • czy Ty i każdy współkupujący spełniacie warunki zwolnienia z PCC,
  • ile wypisów aktu naprawdę potrzebujesz,
  • czy masz pieniądze na koszty transakcji poza ceną i wkładem własnym,
  • kto i kiedy wykreśli hipotekę sprzedającego.

Przed aktem warto też sprawdzić stan prawny lokalu w księdze wieczystej i to, czy nikt nie jest w nim zameldowany. Piszemy o tym w poradniku co sprawdzić, gdy w mieszkaniu ktoś jest zameldowany.

koszty notarialne przy zakupie mieszkania
koszty notarialne przy zakupie mieszkania

FAQ: kto płaci notariusza i podatki przy zakupie mieszkania

Kiedy płaci się podatek PCC przy zakupie mieszkania?
Czy PCC liczy się od ceny z umowy czy od wartości rynkowej?
Co zrobić, gdy notariusz pobrał PCC, a należało mi się zwolnienie?
Czy sprzedający może zapłacić za notariusza?
Czy koszty notarialne można sfinansować kredytem?

Podsumowanie

Przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego większość kosztów transakcji płaci kupujący, a największą pozycją jest 2% PCC. Kupując pierwsze mieszkanie, możesz go uniknąć, ale przy wspólnym zakupie sprawdź warunki zwolnienia przed aktem. Podział pozostałych kosztów najlepiej zapisać w umowie przedwstępnej.

Kup mieszkanie bez finansowych niespodzianek

Agenci Metrohouse na co dzień prowadzą kupujących przez transakcje na rynku wtórnym, od umowy przedwstępnej po akt notarialny. Dzięki temu wiesz wcześniej, ile i za co zapłacisz, i możesz spokojnie skupić się na przeprowadzce. Przejrzyj oferty i umów się z agentem Metrohouse.

Udostępnij

To też Cię może zainteresować:

Blog
Puste mieszkanie zimą: jak je zabezpieczyć?
Puste mieszkanie zimą zabezpieczysz trzema krokami: nie wyłączaj całkiem ogrzewania, zakręć główny zawór wody i zadbaj, żeby ktoś regularnie zaglądał do lokalu. Podpowiadamy, jaką temperaturę utrzymać, jak uniknąć zalania i włamania oraz co sprawdzić w polisie, zanim zostawisz mieszkanie na zimę.
Więcej
Blog
Podwyżka czynszu najmu – kiedy jest możliwa i o ile?
Właściciel może podnieść czynsz w trakcie umowy najmu, ale musi zrobić to na piśmie, z 3-miesięcznym wyprzedzeniem i nie częściej niż co 6 miesięcy. Sprawdź, o ile można podnieść czynsz, jak policzyć termin i jakie prawa ma najemca, który nie zgadza się na podwyżkę.
Więcej
Blog
Co powinieneś sprawdzić w mieszkaniu przed rozpoczęciem sezonu grzewczego?
Zanim na dobre włączysz ogrzewanie, poświęć chwilę na przegląd mieszkania. Sprawdzenie grzejników, okien, wentylacji i instalacji elektrycznej zajmie jedno popołudnie. Dzięki temu unikniesz awarii, wilgoci i wyższych rachunków w środku zimy. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę, i dajemy gotową checklistę.
Więcej
Blog
Zakup mieszkania z osobą zameldowaną – co zrobić?
Znalazłeś wymarzone mieszkanie, ale w dokumentach wciąż figuruje ktoś zameldowany? To jeszcze nie powód do rezygnacji. Sam meldunek nie blokuje sprzedaży i nie daje prawa do lokalu. Warto jednak sprawdzić, kto faktycznie w nim mieszka i na jakiej podstawie. Podpowiadamy, co zweryfikować przed zakupem i jakie zapisy umieścić w umowie.
Więcej
Blog
Woda na oknach w mieszkaniu – dlaczego się pojawia i jak się jej pozbyć?
Co powoduje skraplanie wody na oknach? Czy winna jest wentylacja, zbyt wysoka wilgotność, a może same okna? I przede wszystkim, jak pozbyć się wody z okien, zanim pojawi się pleśń?
Więcej
Blog
Jak wynająć mieszkanie mieszkając za granicą? Czy trzeba przyjechać do Polski?
Wynajem mieszkania w Polsce, gdy na co dzień mieszkasz za granicą, może wydawać się skomplikowany. Oglądanie nieruchomości, znalezienie najemcy, podpisanie umowy czy przekazanie kluczy, wszystkie te kroki często wymagają obecności. Czy trzeba więc przyjechać do Polski? Nie zawsze. Wiele etapów można zorganizować zdalnie. Kluczem jest dobre przygotowanie i odpowiedź na pytanie: kto zajmie się mieszkaniem, gdy najemca już się wprowadzi? To właśnie bieżąca obsługa nieruchomości może być największym wyzwaniem dla właściciela mieszkającego za granicą.
Więcej